Studium przypadku: pacjent prosi o lek na przeziębienie [INFOGRAFIKA]

Pacjentów proszących o kompleksowy preparat na przeziębienie jest obecnie coraz więcej. Dotyczy to głównie osób w młodym wieku, aktywnych zawodowo. Oczekują oni od leku szybkiego i skutecznego działania, zwalczającego wszystkie doskwierające im objawy. Takie osoby najczęściej są bardzo zapracowane i nie chcą zwalniać tempa z powodu przeziębienia. Niestety tego typu oczekiwania mogą doprowadzić do zażywania leków „na wyrost” oraz niedostosowanych do aktualnych objawów. Wyzwaniem dla farmaceuty jest więc tak poprowadzić rozmowę aby wyłapać ewentualne błędy lekowe i dobrać preparat najbardziej odpowiedni dla naszego zabieganego pacjenta.

Infografika

Interpretacja odpowiedzi pacjenta:

1. Po czasie trwania i średnim stopniu nasilenia objawów możemy wnioskować że u naszego pacjenta mamy do czynienia z początkami przeziębienia. Nie wiemy jednak ja rozwinie się choroba, dlatego skupiamy się na samoobserwacji, oszczędzającym trybie życia i leczeniu objawowym.

2. Pacjent nie zgłasza, że wystąpił u niego kaszel jako objaw aktualnego przeziębienia, prosi on natomiast o tabletki zawierające bromowodorek dekstrometrofanu. Substancja ta wykazuje działanie przeciwkaszlowe działając na ośrodkowy układ nerwowy, a dokładniej wpływając na ośrodek kaszlu znajdujący się w rdzeniu przedłużonym. W związku z tym przyjmowanie przez naszego pacjenta leku zawierającego omawiany związek jest nieuzasadnione, co więcej zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Należy więc zdecydowanie odradzić pacjentowi zakup takiego preparatu.

3. Pacjent zgłasza uczulenia na leki, warto taką informację przeanalizować:

• Amoksycylina zaliczana jest do antybiotyków ẞ-laktamowych, mechanizm działania polega na blokowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii. Jako że nie będziemy proponować naszemu pacjentowi antybiotyków, nie należy się obawiać wystąpienia reakcji uczuleniowej z tego powodu. 
• Klemastyna zaliczana jest do leków przeciwhistaminowych I generacji, jej mechanizm działania polega na łączeniu się receptorami histaminowymi H1, co w efekcie hamuje działanie samej histaminy. W składzie kompleksowych preparatów na przeziębienie często znajdziemy substancje zaliczane do grupy leków przeciwhistaminowych (głównie feniramina i chlorfeniramina oraz ich sole). Ich zadaniem jest zmniejszanie ilości wydzieliny i obrzęku śluzówki nosa, ograniczenie kichania oraz ułatwienie zasypiania celem lepszej regeneracji organizmu. W przypadku naszego pacjenta istnieje więc ryzyko wystąpienia krzyżowej reakcji alergicznej na omawiane składniki. Z tego względu lepiej zarekomendować pacjentowi preparat pozbawiony substancji przeciwhistaminowych, zwłaszcza że ich działanie z klinicznego punktu widzenia nie wydaje się być najistotniejsze.

4. Pacjentowi zależy na postaci tabletek o kompleksowym działaniu. W związku z tym, bazując na aktualnie występujących objawach, zaproponowano pacjentowi dwa preparaty w tabletkach, jeden będący połączeniem paracetamolu i chlorowodorku pseudoefedryny, drugi będący połączniem ibuprofenu i chlorowodorku pseudoefedryny. Obydwa leki przyniosą ulgę w bólach mięśniowych, zmniejszą stan podgorączkowy, poprawią samopoczucie oraz dodatkowo przyniosą ulgę w uciążliwym katarze. Ponadto ibuprofen zapewni działanie przeciwzapalne. Jako że pacjent stosował kiedyś ibuprofen z dobrym skutkiem, zdecydował się na drugi wymieniony preparat. Jeśli czas pozwoli, warto też dodać wskazówki na temat częstotliwości i sposobu stosowania leku.

5. Oprócz zaproponowanego leku, warto przypomnieć pacjentowi ogólne wskazówki postępowania przy przeziębieniu. Prowadzimy oszczędzający tryb życia, dużo odpoczywamy, pamiętamy o odpowiedniej podaży płynów, jakościowej diecie, możemy też zalecić ciepłe, rozgrzewające posiłki i napoje. Jeśli po kilku dniach objawy się nasilą, czy też pacjent nie zauważy poprawy samopoczucia, warto zasugerować mu kontakt z lekarzem, celem wykluczenia poważniejszych stanów chorobowych.