Studium przypadku: pacjent z refluksem proszący o lek dostępny na receptę - Praktyczny serwis dla farmaceutów - Farmacja Praktyczna

Opieka farmaceutyczna

09.08.2026

3 minuty

Studium przypadku: pacjent z refluksem proszący o lek dostępny na receptę [INFOGRAFIKA]

Nowość!

Skrót informacji

Pacjenci przychodzący do apteki mają różnorodne potrzeby, nie zawsze oczekują od nas rekomendacji. Często zdarza się że przychodzą z nazwą konkretnego leku. Problemem jest, jeśli dany lek dostępny jest jedynie na receptę, a pacjent takowej nie posiada. Wtedy warto podejść do zagadnienia z otwartością, zrozumieniem, aby móc spojrzeć na potrzeby pacjenta z nieco szerszej perspektywy. Postępowanie takie daje szansę na przeprowadzenie konstruktywnej rozmowy prowadzącej do uzyskania satysfakcji pacjenta, nawet jeśli osiągnął on cel w nieco inny sposób, niż pierwotnie zakładał. Doskonałym tego przykładem będzie niniejsza sytuacja.

studium-przypadku-6-grafika

Interpretacja odpowiedzi pacjenta

  1. Pacjent jest już pod opieką specjalisty. Jest leczony skutecznie, co możemy stwierdzić po braku dokuczliwych objawów. Z tego względu warto skupić się głównie na zapewnieniu pacjentowi zapasu leku do czasu wizyty u lekarza.
  2. Omeprazol jest substancją, która hamuje aktywność pompy protonowej, co w efekcie zmniejsza wydzielanie jonów wodorowych a tym samym produkcję kwasu solnego w żołądku. Jeszcze kilkanaście lat temu leki zawierające w swoim składzie inhibitory pompy protonowej dostępne były jedynie na receptę. Aktualnie istnieje duży wybór produktów leczniczych zawierających np. omeprazol w dawce 20 mg dostępnych bez recepty, dlatego w mojej ocenie w tej konkretnej sytuacji nie ma konieczności wypisywania pacjentowi recepty farmaceutycznej.
  3. Długotrwałe przyjmowanie omeprazolu (zwłaszcza ponad rok) może doprowadzić do niedoboru magnezu w organizmie. Dokładne mechanizmy tego zjawiska nie są do końca poznane. Wystąpienie tego działania niepożądanego u pacjenta zdaje się potwierdzać okresowe przyjmowanie przez niego tabletek z magnezem.

Rekomendacje i zalecenia

  1. Proponujemy pacjentowi lek z omeprazolem w dawce 20 mg o kategorii dostępności OTC w liczbie 14 kapsułek. Ilość ta jest wystarczająca aby zapewnić zapas leku do najbliższej wizyty u lekarza. Warto też zaznaczyć pacjentowi, że będzie to ta sama substancja i dawka, którą zalecił lekarz i przyjmowanie proponowanego leku nie powoduje zmiany sposobu leczenia.
  2. Przypominamy, iż lek przyjmuje się raz dziennie, najlepiej z rana, minimum 30 minut przed planowanym posiłkiem.
  3. Warto też zasugerować, aby pacjent przy najbliższej rozmowie z gastrologiem, wspomniał mu o występujących u niego niedoborach magnezu, celem ustalenia stopnia korelacji przyjmowanych przez niego leków ze wspomnianymi niedoborami.
  4. Jeśli będzie taka możliwość, przypominamy również o odpowiedniej diecie pomocnej w chorobie refluksowej (przyjmowanie małych objętościowo posiłków, ale częściej, dokładne i spokojne spożywanie posiłków, wybieranie pieczenia czy gotowania jako formy obróbki żywności, unikanie ostrych przypraw czy wysoko przetworzonej żywności) i odpowiedniej podaży wody.

Autor: mgr farm. Sylwia Bednarska
wykładowca w Medycznym Studium Zawodowym

Inne artykuły tego autora

Piśmiennictwo:
1. https://indeks.mp.pl/desc.php?id=619 (dostęp na 30.07.2026)
2. https://pacjent.gov.pl/jak-zyc-z-choroba-wrzodowa (dostęp na 30.07.2026)
3. JANKOWSKA, Agnieszka, et al. Inhibitory pompy protonowej – czy na pewno bezpieczne? Przegl Gastroenterol, 2012, 7: 133-137.
4. Gommers, Lisanne MM, Joost GJ Hoenderop, and Jeroen HF de Baaij. „Mechanisms of proton pump inhibitor‐induced hypomagnesemia”. Acta Physiologica 235.4 (2022): e13846.

Masz jeszcze
,
aby grać o nagrodę w tej edycji!
Sprawdź, w jakich aktywnościach
możesz jeszcze wziąć udział:
Masz jeszcze , aby grać o nagrodę w tej edycji! Sprawdź, w jakich aktywnościach możesz jeszcze wziąć udział:

Następny artykuł

Studium przypadku: pacjentka z nawracającą infekcją dróg moczowych [INFOGRAFIKA]

Polecane dla Ciebie

Szkolenia