Loża laminarna – wykorzystanie, zalety, udogodnienia

 6 minut

Do wykonywania leków w aptece służy osobne, specjalnie przygotowane to tego celu pomieszczenie. Izba recepturowa, aby można było wykonywać w niej leki, musi spełniać szereg szczegółowych wymogów, uregulowanych odpowiednimi zapisami w prawie. Wykonywane leki recepturowe można klasyfikować na różne sposoby, np. ze względu na ich postać, zastosowanie itp. Ze względu na wymogi czystości leki robione możemy podzielić na wykonywane w warunkach niejałowych oraz jałowych. Większość postaci leków wykonamy w warunkach niejałowych, a do tego celu wystarczy, wyposażona w podstawowy sprzęt, izba recepturowa. Przykładami takich leków mogą być mikstury uspokajające, maści na bazie witamin, mieszanki do płukania gardła. Istnieje jednak spora grupa leków, które zgodnie z normami farmakopealnymi należy wykonać w warunkach jałowych, czyli warunkach specjalnych, do stworzenia których należy doposażyć recepturę w dodatkowy sprzęt.

Wymogami jałowości objęte są przede wszystkim leki do oczu (głównie krople oczne), poza tym wszystkie postaci leków zawierających w swoim składzie antybiotyki.

Najczęściej stosowanymi we współczesnej praktyce aptecznej antybiotykami są detreomycyna, siarczan neomycyny, siarczan gentamycyny oraz nystatyna. Postaci leków, w których te antybiotyki występują, są bardzo różnorodne, obejmują m.in.: roztwory, zawiesiny, maści, pudry płynne. Wymienione formy leków stosowane są w różnego rodzaju zakażeniach i stanach zapalnych, w przebiegu m.in. trądziku, do pielęgnacji ran odleżynowych, owrzodzeniach jamy ustnej, pleśniawkach, aftach. Biorąc pod uwagę mnogość wskazań oraz form leków, w kontekście których pojawiają się antybiotyki, zasadnym będzie stwierdzenie, iż warto jest zaopatrzyć aptekę w sprzęt do pracy w warunkach jałowych.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia, w sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal apteki, jeżeli placówka wykonywać będzie leki w warunkach aseptycznych, w zakres podstawowego jej wyposażenia należy włączyć sterylizator oraz lożę z nawiewem laminarnym. Sterylizator ma za zadanie wyjałowić utensylia, narzędzia, opakowania, a czasem nawet same substancje potrzebne do wykonania jałowej postaci leku, o ile dany materiał czy substancja nie ulegają niekorzystnym zmianom w podwyższonej temperaturze. Loża z nawiewem laminarnym to urządzenie, które ma za zadanie stworzyć warunki aseptyczne w najbliższym otoczeniu wykonywanego leku. Ustawia się ją na blacie standardowego stołu recepturowego, w jednym, ustalonym miejscu. Posiada ona dwa rodzaje filtrów: wstępny i absolutny. Mechanizm działania opiera się na przepływie powietrza przez te filtry i oczyszczania go. Najpierw powietrze zasysane jest za pomocą dmuchawy poprzez pierwszy filtr – wstępny, następnie za pomocą kompresora uzyskujemy jednostajny ruch powietrza, który następnie trafia do filtrów absolutnych (najczęściej są to filtry HEPA). Oczyszczone w ten sposób powietrze jest wolne od wszelkiego rodzaju cząstek i drobnoustrojów. Zgodnie z normami wewnątrz loży uzyskujemy środowisko wolne od cząstek o średnicy większej niż 0,3 μm w 99,99%. W zależności od rodzaju komory, a dokładnie w zależności od umiejscowienia filtra, możemy uzyskać poziomy lub pionowy nawiew powietrza.