„Z posiłkiem czy bez?” – znaczenie prawidłowego stosowania lurazydonu w skuteczności i bezpieczeństwie terapii

Lurazydon to atypowy lek przeciwpsychotyczny, pochodna benzotiazolu. Jest antagonistą dopaminy i monoamin, mechanizm działania leku opiera się na silnym wiązaniu się z dopaminergicznymi receptorami D2 i serotoninergicznymi receptorami 5-HT2A i 5-HT7 oraz receptorami adrenergicznymi alfa2C i alfa2A, dodatkowo wykazuje częściowe działanie agonistyczne na receptory 5-HT1A. Lek nie wiąże się z receptorami histaminergicznymi i muskarynowymi. Wskazaniem do stosowania lurazydonu jest leczenie schizofrenii u osób dorosłych oraz młodzieży od 13. roku życia^[1].

Przestrzeganie zasad prawidłowego przyjmowania leku

Pacjent, któremu lekarz przepisał lurazydon, powinien przestrzegać zasad prawidłowego przyjmowania leku, aby leczenie było skuteczne i bezpieczne. Lurazydon powinno się zażywać o stałej porze, co zmniejsza ryzyko wahania stężenia leku. Przyjmowanie wieczorem pozwala pacjentowi na lepsze radzenie sobie z sennością, która jest częstym działaniem niepożądanym leku. Prawidłowym jest przyjmowanie leku razem z posiłkiem o kaloryczności >350 kcal, co wpływa na biodostępność, skuteczność kliniczną i bezpieczeństwo terapii. W sytuacji, gdy lek ten zażywany jest na czczo, w znaczny sposób zmniejsza to jego biodostępność biologiczną oraz obniża skuteczność terapii. Gdy lek przyjmowany był z posiłkiem, w porównaniu do wartości na czczo, średnie wartości c_max i AUC zwiększyły się 2, 3-krotnie oraz 1,5-2-krotnie. Najlepiej na biodostępność leku wpływa spożywanie posiłków wysokokalorycznych, czyli oscylujących między 800-1000 kcal, ponieważ biodostępność wtedy zwiększa się dwu- lub trzykrotnie. Lurazydon wiąże się z białkami osocza w ok. 99%. Przyjmowanie leku na czczo obniża skuteczność terapii, ponieważ to posiłki – szczególnie wysokokaloryczne – wpływają na zwiększenie biodostępności lurazydonu^[2].

Do najczęstszych błędów popełnianych przez pacjentów przyjmujących lurazydon należy:

1. Stosowanie leku bez posiłku (biodostępność leku spada nawet o ok. 50%, lek działa słabiej).
2. Przyjmowanie leku o różnych porach w ciągu dnia co skutkuje mniejszą skutecznością leczenia.
3. Podczas farmakoterapii lurazydonem należy unikać spożywania soku grejpfrutowego, ponieważ lek jest metabolizowany przez CYP3A4, dochodzi do zwiększenia stężenia leku, co może nasilać działania niepożądane: zawroty głowy, sedacja, pojawiają się działania pozapiramidowe (parkinsonizm, akatyzje).
4. Łączenie lurazydonu z innymi lekami należącymi do silnych inhibitorów CYP3A4, np. ketokonazol, klarytromycyna może prowadzić do zwiększenia stężenia lurazydonu.
5. Łączenie lurazydonu z innymi lekami należącymi do silnych induktorów CYP3A4, np. karbamazepina, ryfampicyna może prowadzić do osłabienia działania leku (pojawienie się objawów psychotycznych).
6. Ostatnim błędem, jaki popełniają chorzy w trakcie leczenia, jest przerwanie terapii lekiem. Pacjent rezygnuje z dalszego leczenia, ponieważ czuje się lepiej lub w sytuacji, gdy chory odczuwa senność uniemożliwiającą prawidłowe funkcjonowanie w ciągu dnia^[3].

Farmaceuta w realny sposób może wpłynąć na powodzenie terapii poprzez właściwą edukację pacjenta. Poniżej w tabeli 2 znajdują się wytyczne i działania, jakie może podjąć farmaceuta podczas spotkania edukacyjnego z chorym.