Studium przypadku: pacjent z katarem alergicznym [INFOGRAFIKA]

Apteka jest właściwym miejscem udzielania przeróżnych porad farmaceutycznych obejmujących m.in. aspekty bezpieczeństwa stosowania leków, ocenę ewentualnych przeciwwskazań, sposób przygotowywania leku do podania, aspekty praktyczne odnośnie techniki stosowania różnych postaci leków, dobranie preparatu pod względem najlepszej skuteczności leczenia czy wykazanie zasadności wizyty u lekarza. Niestety w obecnych realiach czasu na rozmowę z pacjentem jest stosunkowo niewiele, nie zawsze da się przeprowadzić pełen wywiad. Z tego względu farmaceuta zmuszony jest na skupieniu się na najważniejszych aspektach danego problemu. W prezentowanym cyklu znajdą się proponowane scenariusze rozmowy, które mogą być pomocne w pracy za pierwszym stołem.

Interpretacja odpowiedzi pacjenta:

1. U pacjenta możemy wykluczyć infekcję, co stwierdzamy po wyglądzie kataru, czasie jego trwania oraz braku dodatkowych, typowo infekcyjnych objawów. Możemy podejrzewać, że pacjent najprawdopodobniej cierpi na sezonowy alergiczny nieżyt nosa. Lekami pierwszego rzutu w tym przypadku są glikokortkosteroidy donosowe oraz doustne leki przeciwhistaminowe II generacji, jako uzupełnienie. Pacjent nie był zadowolony terapią donosowymi glikokortykosteoidami, nalega na lek doustny, dlatego rekomendacja miejscowo działającego preparatu będzie raczej nieskuteczna. Ponadto pacjent obecnie przyjmuje krople o innym działaniu i nos jest już bardzo podrażniony. Alergia nasila się, ponieważ pojawił się kolejny objaw w postaci łzawiących oczu, co dodatkowo przemawia za zastosowaniem leku działającego ogólnie.
2. Krople zawierające substancje obkurczające naczynia krwionośne nosa (np. ksylometazolina) należy stosować krótko, 3-5 dni, maksymalnie do 7, ponadto nie proponuje się ich standardowo w przypadku leczenia alergicznego nieżytu nosa.  Dlatego przede wszystkim konieczne jest zalecenie odstawienia kropli używanych przez pacjenta.
3. Proponujemy pacjentowi tabletki zawierające lek działający przeciwhistaminowo, pozbawiony działania nasennego. Takie cechy posiadają leki antyhistaminowe II generacji, jednakże nawet w tej grupie możemy wyróżnić substancje obarczone większym lub mniejszym ryzykiem wystąpienia działania sedatywnego. Lewocetyryzyna, pomimo że zaliczana do leków omawianej grupy, wywołała u pacjenta działanie nasenne. Badania wykazują że substancją obarczoną bardzo niskim ryzykiem wystąpienia efektu sedacji jest bilastyna, dlatego to ona będzie najlepszym wyborem dla naszego pacjenta. Mechanizm jej działania, podobnie jaki innych leków przeciwhistaminowych II generacji, polega na selektywnym łączeniu się z receptorami H1, co uniemożliwia działanie prozapalnej histaminie, a w efekcie następuje zmniejszenie objawów alergicznych.
4. Przekazujemy wskazówki odnośnie stosowania leku. Pokarm zmniejsza wchłanianie bilastyny z przewodu pokarmowego, z tego względu zalecamy pacjentowi stosowanie leku na godzinę przed przyjmowanym posiłkiem lub sokiem (zwłaszcza grejpfrutowym) lub dwie godziny po nim. Nie ma konieczności zażywania leku wieczorem, co więcej dla uzyskania najbardziej optymalnego działania (uwzględniając parametry farmakokinetyczne: początek działania 0,5-1h, maksymalny efekt działania 1,3 h, czas działania >24 h) lepiej zażyć bilastynę z rana. Przypomnijmy też pacjentowi o stosowaniu leku raz na dobę.
5. Dodatkowo warto zaproponować naszemu pacjentowi preparat, który przyniesie ulgę w podrażnieniu nosa. Dobrym wyborem będzie maść, żel, bądź aerozol zawierające składniki o działaniu nawilżającym, ochronnym i regenerującym.

***

Czytaj także:

Studium przypadku: pacjentka z zespołem suchego oka [INFOGRAFIKA]