Farmaceuci ambasadorami profilaktyki stanu przedcukrzycowego i cukrzycy typu 2 – część 1.

 4 minuty

W 2013 r. stan przedcukrzycowy miało 16,5% Polaków w wieku 20-79 lat. Według prognoz Międzynarodowej Federacji Diabetologicznej (International Diabetes Federation, IDF) już za 14 lat, czyli w 2035 r., Polska będzie krajem o największej na świecie częstotliwości występowania stanu przedcukrzycowego[1], jeśli nie zrobimy wystarczająco dużo, aby zmienić tę tendencję.

Prognozy te są o tyle alarmujące, że stan przedcukrzycowy należy do jednego z najsilniejszych czynników ryzyka cukrzycy typu 2. Zapobieganie stanowi przedcukrzycowemu to jednocześnie zapobieganie cukrzycy typu 2 i powikłaniom m.in. sercowo-naczyniowym. Ponadto IDF podaje, że w związku z narastającą epidemią cukrzycy typu 2 bardzo ważne jest zapobieganie tej chorobie między innymi przez profilaktykę i leczenie nadwagi i otyłości oraz zdrowe odżywianie i apeluje o tworzenie ogólnokrajowych programów społecznych.
Farmaceuci mogą być ambasadorami profilaktyki stanu przedcukrzycowego, doradzając pacjentom w ramach opieki farmaceutycznej, jak zapobiegać czynnikom ryzyka stanu przedcukrzycowego. Pomocne w edukacji w tym zakresie może być zaproponowanie pacjentom wykonanie „Testu ryzyka stanu przedcukrzycowego i cukrzycy” i dostosowanie porady w zależności od jego wyników. Nawet jeśli pacjent nie zdecyduje się na wykonanie testu, możemy doradzić mu w wielu kwestiach związanych z czynnikami ryzyka. A czynniki ryzyka stanu przedcukrzycowego i cukrzycy typu 2, na które mamy wpływ, to: nadwaga, otyłość, niska aktywność fizyczna, niewłaściwa dieta.

Farmaceuci ważnym ogniwem w procesie prewencji stanu przedcukrzycowego i cukrzycy typu 2
W dokumencie „Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych z cukrzycą, 2021” Polskie Towarzystwo Diabetologiczne w aneksie zatytułowanym „Karta praw i obowiązków pracodawcy i pracownika” (w imieniu sygnatariuszy kartę podpisał prof. L. Czupryniak), przedstawia założenia programu „Pracuj z cukrzycą”, który jest opracowany nie tylko dla pracowników z cukrzycą, ale wyraża troskę o wszystkich pracowników, aby chronili się przed tą chorobą.[1]

Program ten powstał z inicjatywy pracodawców, środowiska medycznego oraz pacjentów z cukrzycą. Podkreśla się w nim, że dużym wsparciem pracowników cierpiących na cukrzycę i wszystkich pracowników w celu zapobiegania chorobie mogą być pracodawcy oraz że kluczem do zrozumienia sytuacji chorego na cukrzycę jest posiadanie przez pracodawcę podstawowej wiedzy o tej dolegliwości. Program apeluje:

„Pracodawca, powinien, w miarę możliwości, promować w miejscu pracy zasady zdrowego trybu życia, zachęcając pracowników do aktywności fizycznej, zbilansowanej diety oraz poddawania się badaniom profilaktycznym”.[1]

Ważnym ogniwem w profilaktyce stanu przedcukrzycowego i cukrzycy typu 2 są farmaceuci. Ważne jest, aby farmaceuci troszczyli się zarówno o swoich pacjentów przychodzących do apteki, ale także o siebie samych. Bardzo pomocnym narzędziem do tego może być „Test ryzyka stanu przedcukrzycowego i cukrzycy”, dostępny również na stronie www.niebieskipasek.pl.
Warto, aby każdy farmaceuta i wszyscy pracownicy apteki wypełnili ten test dla zwiększenia swojej szansy na uniknięcie stanu przedcukrzycowego. a jeśli już on występuje, na zwiększenie szansy na uniknięcie cukrzycy typu 2 i związanych z nią powikłań sercowo-naczyniowych i innych.

***

W drugiej części artykułu zaprezentujemy Państwu praktyczne wskazówki, jak zadbać o pacjenta w ramach profilaktyki stanu przedcukrzycowego.

— R E K L A M A —

Piśmiennictwo:
1. Czupryniak L., Młynarski M., Strojek K. i wsp.: 2021 Guidelines on the management of patients with diabetes. A position of Diabetes Poland. Clinical Diabetology, 2021, Vol. 10, No.1, 1-119.
2. Liu G., Guasch-Ferré M., Hu Y. i wsp.: Nut Consumption in Relation to Cardiovascular Disease Incidence and Mortality Among Patients with Diabetes Mellitus. Circ Res. 2019;124:920-929.
3. Jarosz M., Rychlik E., Stoś K. i wsp. [red.]: Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie. Wyd. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, Warszawa 2020.