Aktualności

14.05.2024

5 minut

Sztuczna inteligencja pomoże w kontaktach z pacjentami z demencją

Skrót informacji

Polski pielęgniarz opracował rozwiązanie wykorzystujące sztuczną inteligencję (SI) do nauki komunikacji z pacjentami z demencją. Adrian Nowakowski dostał za ten pomysł prestiżowe wyróżnienie przyznawane przez królową Szwecji – Nagrodę Pielęgniarską Królowej Sylwii (Queen Silvia Nursing Award). Nagroda zostanie wręczona laureatowi we wrześniu.

Kim jest laureat nagrody?


Adrian Nowakowski pracuje w Klinice Neurologii Centralnego Szpitala Klinicznego Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, studiuje też informatykę. Postanowił połączyć obie te dziedziny, by stworzyć narzędzie, dzięki któremu „mógłby pomóc pracownikom opieki zdrowotnej i chorym”.
„Zająłem się wyzwaniami komunikacyjnymi, z jakimi spotyka się personel medyczny, a zwłaszcza pielęgniarki i pielęgniarze opiekujący się pacjentami z demencją. Opracowałem wykorzystujący sztuczną inteligencję symulator, który pozwala uczyć się i ćwiczyć efektywną komunikację” – opowiadał w rozmowie z PAP.

Tłumaczył, że osoba z demencją często nie pamięta tego, co wydarzyło się niedawno, a może dobrze przypominać sobie zdarzenia sprzed lat i dekad.

„W klinice na co dzień pracuję z osobami z utrudnionym kontaktem. Pierwsze dni pracy były dla mnie sporym wyzwaniem, bo musiałem nauczyć się komunikacji z nimi. Po studiach nie byłem na to przygotowany” – wspominał Adrian Nowakowski.

Jak działa rozwiązanie?


Dlatego jego rozwiązanie ma przede wszystkim służyć studentom pielęgniarstwa. Pomysł polega na tym, że student włącza fantom i rozmawia ze sztuczną inteligencją, która „udaje” chorego. Przyszły pielęgniarz próbuje ją namówić np. na przyjęcie leków. Kiedy SI zachowuje się tak, jak niekiedy ludzie starsi z demencją, czyli na przykład odmawia przyjęcia leku. Student musi znaleźć sposób, by przekonać maszynę do zmiany zdania.
„Należy wypracować pewne techniki, zrozumieć tę osobę, jej punkt widzenia – tak, by można było nawiązać z nią bezkonfliktowy dialog. Jeżeli nie wiemy, że pacjent cierpi na demencję i zaczniemy do niej mówić jak do osoby zdrowej, napotkamy naprawdę duże trudności” – zaznaczył pielęgniarz.

Opowiadał, że podczas pracy nad projektem połączył kilka dostępnych obecnie narzędzi. „Stworzyłem odpowiednie prompty, czyli instrukcje, i wprowadziłem je do różnych modeli sztucznej inteligencji odpowiedzialnych za >>wzrok<< albo przetwarzanie tekstu” – wyjaśniał.

Tak przygotowany fantom umie rozpoznawać obraz otoczenia, np. obiekty, kształty, ludzi oraz rozpoznaje mowę. Potrafi tak przetworzyć informacje, by udzielać odpowiedzi. Odpowiednie promptowanie sprawia, że maszyna „postrzega” rzeczywistość i reaguje jak chory cierpiący na demencję.

„Musiałem napisać charakterystykę takiego pacjenta, by model językowy wiedział, co ma robić. Pacjent miewa przebłyski jasności umysłu, czyli niekiedy rozmawia się z nim, jak z człowiekiem bez takich zaburzeń. Po chwili może jednak nie pamiętać, co właśnie się wydarzyło. Może się tym denerwować lub irytować. Tacy chorzy bywają zagubieni, mogą nie rozpoznawać otoczenia i znajomych osób. Wszystko to uwzględniłem w prompcie” – mówił pomysłodawca rozwiązania.

Ocenił, że jako początkującemu pielęgniarzowi największe problemy sprawiały mu kontakty z chorymi, którzy nie rozumieli, że ich postępowanie może być szkodliwe dla nich samych.

„Niebezpieczeństwo pojawia się na przykład, kiedy pacjent z udarem mózgu próbuje wstać, mimo że nie może utrzymać równowagi. Często trudno przekonać takiego pacjenta, żeby pozostał w łóżku” – stwierdził Adrian Nowakowski.

Podkreślił, że sposobem na skłonienie takiej osoby, by pozostała w łóżku, jest „bardzo długa i uprzejma rozmowa”. „W takich sytuacjach liczy się przede wszystkim cierpliwość” – wyjaśnił i dodał, że tego właśnie uczy przyszłych pielęgniarzy sztuczna inteligencja.

Po zakończeniu każdego ćwiczenia SI analizuje, co się wydarzyło i podsumowuje zachowanie studentów wobec wirtualnego pacjenta. Podpowiada też, jakie sformułowania odniosłyby lepszy skutek w rozmowie z osobą cierpiąca na demencję albo w jakim momencie przyszły pielęgniarz lub pielęgniarka popełnili błąd.

„Gdy wobec pacjenta użyjemy słowa >>tachykardia<<, sztuczna inteligencja pod koniec symulacji zwróci nam uwagę, że to fachowe określenie najprawdopodobniej było dla pacjenta niezrozumiałe. Doradzi, że lepiej mówić w takim wypadku >>kłopoty z sercem<<” – tłumaczył Nowakowski.

Twórca projektu powiedział, że jego rozwiązanie można stosować nie tylko na ćwiczeniach z komunikacji medycznej, ale warto wprowadzić je do wielu przedmiotów, na przykład na zajęciach z podstaw pielęgniarstwa.

Nagroda Pielęgniarska Królowej Sylwii


Nagroda Pielęgniarska Królowej Sylwii to stypendium ustanowione przez Swedish Care International w 2013 r. dla studentów pielęgniarstwa oraz pielęgniarek i pielęgniarzy. Laureaci otrzymują 6 tys. euro oraz możliwość odbycia stażu. Nagroda „ma na celu podkreślenie znaczenia roli pielęgniarki i pielęgniarza, a także wspieranie kształcenia ustawicznego” – czytamy w opisie. Stypendium przyznawane jest w Szwecji, Finlandii, Polsce, Niemczech, na Litwie oraz na Uniwersytecie w Waszyngtonie (USA).
Królowa Szwecji wręczy nagrody laureatom 12 września podczas uroczystej gali w Pałacu Królewskim w Sztokholmie.

Statystyki dotyczące demencji


Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w 2050 r. osoby w wieku 60+ będą stanowić 40 proc. polskiego społeczeństwa – będzie ich prawie 14 milionów. Z kolei w Biuletynie Informacji Publicznej Rzecznika Praw Obywatelskich znalazła się informacja , że obecnie w Polsce żyje ponad 500 tys. osób z demencją, wielu chorych nie ma postawionego rozpoznania. Wśród nich 310 tys. cierpi na chorobę Alzheimera, również przeważnie są niezdiagnozowani. (PAP)


Autor: „Farmacja Praktyczna”

Nowoczesne medium branży farmaceutycznej. 78% farmaceutów wskazuje na „Farmację Praktyczną” jako najbardziej rozpoznawany magazyn w segmencie magazynów branżowych adresowanych do pracowników aptek.

Inne artykuły tego autora

źródło: PAP


Poprzedni artykuł

NFZ: wzrasta liczba dzieci i młodzieży objętych pomocą specjalistyczną ze względu na zaburzenia psychiczne

Następny artykuł

Lekarze PPOZ apelują o szczepienie się przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu

Polecane dla Ciebie

Szkolenia