Rozgrzej się zimą!

 5 minut

Surowe warzywa i owoce, choć zawierają więcej witamin, są trudniej strawne i wychładzają organizm. Dlatego zimą warto sięgać po potrawy gotowane.

O tym, że w okresie zimowych chłodów warto sięgać po potrawy gotowane, już w średniowieczu pisała św. Hildegarda z Bingen. Zalecała ona gotowanie lub pieczenie wielu warzyw i owoców, ewentualnie czynienie ich lepiej przyswajalnymi przez przyprawienie, np. octem winnym i ziołami. W miesiącach zimowych te wskazówki nabierają szczególnego znaczenia. Warto teraz wzmacniać i rozgrzewać organizm ciepłymi napojami oraz gotowanymi posiłkami. Nie zawsze musimy je długo gotować, czasem wystarczy blanszowanie.

Z powodzeniem można też wykorzystać rozgrzewające i poprawiające krążenie przyprawy, jak:

  • cynamon cejloński,
  • gałka muszkatołowa,
  • goździki,
  • bertram – przyprawa nieco mniej znana, której szczypta dodana do potraw pozwoli lepiej je strawić i przyswoić oraz podniesie naszą odporność.

Zupa fenkułowo-dyniowa
Składniki: 1 lub 2 małe korzenie pietruszki, pół bulwy fenkuła (kopru włoskiego), mała dynia Hokkaido lub kawałek większej, 2 cebule oraz 1-2 ząbki czosnku, sól, sok z cytryny, łyżeczka octu winnego, gałka muszkatołowa i mielone goździki, bertram, 2 łyżki grysiku orkiszowego, 2 łyżki masła klarowanego, woda.
Przygotowanie: Cebulę obieramy, kroimy w kostkę i dusimy na maśle klarowanym, podlewając wodą. Pozostałe warzywa obieramy, myjemy kroimy w kawałki i gotujemy do miękkości w ok. 1,5 l wody. Pod koniec gotowania wsypujemy 2 łyżki grysiku orkiszowego i dodajemy uduszoną cebulę. Przyprawiamy do smaku i jeszcze chwilę gotujemy. Całość miksujemy. Posypujemy posiekanym koperkiem z fenkuła. Opcjonalnie można też posypać lekko uprażonymi płatkami migdałowymi lub ciemnymi, solonymi pestkami dyni, orkiszowym lub owsianym groszkiem ptysiowym lub oddzielnie gotowanymi, całymi ziarnami orkiszu.

Zupa fenkułowo-dyniowa to propozycja dania, które rozgrzewa, a jednocześnie zawiera wiele witamin i mikroelementów. Obecność fenkuła (czyli bulwy kopru włoskiego) oraz grysiku orkiszowego dodatkowo czyni ją potrawą lekkostrawną i oczyszczającą nasz organizm.

Orkiszanka
Składniki: 1 szklanka ulubionej kaszy orkiszowej (propozycja – orkiszowe kernotto, czyli kasza z całego ziarna), 1 jabłko, cynamon cejloński, bertram, 1 łyżeczka nasion babki płesznik, 1-2 łyżeczki miodu, ulubione dodatki (np. rodzynki, migdały, suszone owoce morwy), woda
Przygotowanie: Kaszę orkiszową wsypujemy do garnka, następnie zalewamy 2,5-3 szklankami zimnej wody. Gdy wszystko się zagotuje, zmniejszamy ogień. Całkowity czas gotowania kaszy to ok. 20-25 minut. Po tym czasie wrzucamy pokrojone w kostkę jabłko i przyprawiamy: połową łyżeczki cynamonu cejlońskiego, dwiema szczyptami bertramu, gotujemy jeszcze kilka minut. Pod koniec dodajemy ulubione dodatki oraz miód i pozostawiamy chwilę do napęcznienia. Na talerzu posypujemy łyżeczką babki płesznik.

Ten przepis to wspaniały pomysł na niezwykle pożywny, pełnowartościowy i rozgrzewający początek dnia. Do tego i wszelkich innych przepisów z orkiszem – najkorzystniejsze dla zdrowia będzie używanie orkiszu leczniczego (tzw. orkiszu św. Hildegardy), czyli takiego, który spełnia dwa warunki: jest uprawiany bez chemii oraz jest niezmodyfikowaną, prastarą odmianą tego zboża.

Koktajl bakaliowo-owocowy
Składniki: 1 łyżka pestek słonecznika, pół łyżki pestek dyni, 2 łyżki płatków migdałowych (lub 1,5 łyżki obranych, posiekanych migdałów), 2 wyłuskane i rozdrobnione orzechy włoskie, 1 łyżeczka sezamu, 3 łyżki mąki kasztanowej, 2 słodko-winne jabłka, np. champion, sok z cytryny, 1 łyżeczka cukru trzcinowego, 1 łyżeczka ksylitolu, 1/3 łyżeczki cynamonu cejlońskiego, 3 szczypty mielonych goździków, woda
Przygotowanie: Ziarna i orzechy dokładnie mielimy w młynku. Jabłka obieramy ze skórki i przekrawamy tak, by usunąć gniazda nasienne. Wkładamy to garnka, skrapiamy sokiem z cytryny, na dno garnka nalewamy trochę wody i gotujemy chwilę pod przykryciem – bardziej w parze niż w wodzie. Wsypujemy do kielicha miksera zmieloną na miazgę zawartość młynka oraz przyprawy, a następnie wlewamy do kielicha niepełną szklankę pitnej wody oraz ugotowane jabłko z odrobiną wody pozostałej po gotowaniu. Wszystko miksujemy na jednolity koktajl.

Ten pożywny koktajl może być oddzielnym posiłkiem, np. podwieczorkiem lub pierwszą częścią kolacji. Mąka kasztanowa dodatkowo wzmocni nasze serce i podniesie odporność organizmu. Jest to propozycja dla każdego, szczególnie alternatywa dla osób uczulonych na nabiał. Podane proporcje, to jedna duża porcja, lub dwie, trzy dziecięce porcje koktajlu.

autorka: Anna Wyszyńska
psychodietetyk, mama dwóch alergików, związana z Polskim Towarzystwem Przyjaciół św. Hildegardy, członkini Polskiego Stowarzyszenia Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej, pisze artykuły, prowadzi wykłady i warsztaty „Gotuj ze św. Hildegardą”