Nadchodzi cyfrowa zmiana leczenia w Polsce

Ministerstwo Zdrowia przekazało do konsultacji projekt ustawy, która wprowadzi znaczące zmiany dla pacjentów i lekarzy. Dokument zawiera szeroki pakiet zmian „wspierających transformację cyfrową państwa”. Resort chce rozwijać usługi elektroniczne i uruchomić takie narzędzia jak e-Konsylium, System Domowej Opieki Medycznej, Hurtownię Danych e-Zdrowia. W projektowanej regulacji mowa także o wykorzystaniu sztucznej inteligencji przez medyków.

Nowe rozwiązania teleinformatyczne

Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z rozwojem usług e-zdrowia ma stworzyć ramy prawne dla kolejnych, po e-receptach, e-skierowaniach i Internetowym Koncie Pacjenta, narzędzi cyfrowych w ochronie zdrowia. Jak przypomina serwis Medexpress.pl, celem projektowanych rozwiązań jest zapewnienie sprawniejszego i bardziej efektywnego funkcjonowania systemu ochrony zdrowia oraz zwiększenie dostępności danych medycznych dla pacjentów i personelu medycznego.

Jednym z kluczowych elementów projektu jest rozbudowa systemu e-zdrowia o nowe rozwiązania teleinformatyczne. Ustawa przewiduje utworzenie Systemu e-Konsylium, który umożliwi przeprowadzanie zdalnych konsultacji medycznych między specjalistami. System ma pozwalać na organizowanie zarówno planowych konsyliów, jak i konsultacji ad hoc, także w trybie całodobowym – np. w trakcie wizyty pacjenta w POZ lub podczas hospitalizacji.

Równolegle projekt zakłada uregulowanie Systemu Domowej Opieki Medycznej, który umożliwi zdalne monitorowanie stanu zdrowia pacjentów, zwłaszcza przewlekle chorych oraz osób z grup ryzyka. Regularne przekazywanie danych medycznych lekarzom ma pozwolić na wcześniejsze wykrywanie problemów zdrowotnych i ograniczenie ryzyka powikłań.

Skrócona karta zdrowia pacjenta i opieka transgraniczna

Istotną nowością będzie wprowadzenie skróconej karty zdrowia pacjenta – nowego rodzaju elektronicznej dokumentacji medycznej, generowanej systemowo w ramach Systemu P1. Dokument ma zawierać kluczowe informacje o stanie zdrowia pacjenta, takie jak choroby przewlekłe, alergie, przebyte zabiegi czy wszczepione urządzenia medyczne.

Skrócona karta zdrowia pacjenta ma odegrać szczególną rolę w transgranicznej opiece zdrowotnej. Projekt ustawy umacnia Centrum e-Zdrowia jako Krajowy Punkt Kontaktowy do spraw Transgranicznej Opieki Zdrowotnej, odpowiedzialny za techniczną obsługę wymiany danych – obok już funkcjonującej e-recepty transgranicznej. Rozwiązanie to wpisuje się w budowę europejskiej przestrzeni danych medycznych.

Więcej danych dla lekarzy, więcej kontroli dla pacjentów

Projekt ustawy przewiduje także modyfikację zasad dostępu do danych medycznych. Lekarze, w ramach koordynacji opieki zdrowotnej, mają uzyskać większy dostęp do danych dotyczących zdrowia pacjentów, w szczególności w sytuacji kontynuacji leczenia lub realizacji złożonych procesów terapeutycznych. Rozszerzony katalog podmiotów uprawnionych do dostępu do danych obejmie również osoby wykonujące czynności pomocnicze, uczestniczące w procesie udzielania świadczeń.

Jednocześnie pacjenci zyskają możliwość samodzielnego wprowadzania danych dotyczących zdrowia do systemu informacji w ochronie zdrowia, w tym danych pochodzących z urządzeń monitorujących parametry zdrowotne, aktywność fizyczną czy styl życia. Dane te będą oznaczone jako przekazane przez pacjenta, a decyzja o ich wykorzystaniu w procesie diagnostycznym pozostanie po stronie lekarza.

Uproszczenie digitalizacji dokumentacji medycznej

Projekt zakłada dalsze uproszczenie procesu digitalizacji dokumentacji medycznej. Zamiast indywidualnych podpisów elektronicznych pracowników możliwe będzie stosowanie pieczęci elektronicznej podmiotu leczniczego, co ma istotnie obniżyć koszty i bariery organizacyjne. Dodatkowo Centrum e-Zdrowia ma oferować bezpłatne narzędzie informatyczne do digitalizacji dokumentacji, co ma zachęcić podmioty lecznicze do szerszego przechodzenia na dokumentację elektroniczną.

Analizy danych i planowanie polityki zdrowotnej

Kolejnym elementem projektu jest utworzenie Hurtowni Danych e-Zdrowia, która umożliwi analizę danych gromadzonych w systemach informacji medycznej i identyfikowanie potrzeb zdrowotnych populacji. Dane mają być pseudonimizowane, co ma zapewnić ochronę prywatności pacjentów przy jednoczesnym wykorzystaniu informacji do celów analitycznych i planistycznych.

Sztuczna inteligencja

AI w ochronie zdrowia ma być więcej, bo MZ chce wdrożenia narzędzi, które pomogą lekarzom podejmować decyzje dotyczące pacjentów i leczenia. Ma to być Platforma Usług Inteligentnych – system teleinformatyczny oparty na certyfikowanych narzędziach wspomagających dokonywanie diagnostyki medycznej z wykorzystaniem systemów i modeli sztucznej inteligencji.

MZ wylicza, że ten system obejmie:

• wykrywanie patologii w tomografii komputerowej klatki piersiowej,
• wykrywanie zmian niedokrwiennych i krwotocznych w badaniach obrazowych mózgu,
• diagnostykę zmian pourazowych układu kostnego w badaniach radiologii klasycznej (RTG),
• wykrywanie zmian nowotworowych piersi (mammografia),
• wykrywanie zmian patologicznych w RTG klatki piersiowej.

„Platforma będzie stanowić narzędzie, do którego będą mogły być przekazane badania obrazowe, które następnie zostaną poddane interpretacji wykonanej przez algorytm sztucznej inteligencji (AI). Dzięki Platformie możliwe będzie zatem szybsze i bardziej precyzyjne analizowanie obrazów diagnostycznych, a co za tym idzie podejmowanie szybszych interwencji medycznych. Lekarze i elektroradiolodzy będą mogli bowiem w stosunkowo krótkim czasie otrzymać interpretację wyniku wykonaną przez algorytm sztucznej inteligencji (AI)” – wyjaśnia MZ.

Proces legislacyjny projektu ustawy można śledzić TUTAJ.