Prezydium NRL wzywa do włączenia nauki o higienie jamy ustnej do podstawy programowej w szkołach

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wydało stanowisko dotyczące projektu rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego. W ocenie Samorządu Lekarskiego istnieje potrzeba, aby od najmłodszych lat edukacji szkolnej budować świadomość zdrowotną uczniów w zakresie higieny jamy ustnej i profilaktyki stomatologicznej.

Podstawa prawna

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej po zapoznaniu się z projektem rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, przekazanym do konsultacji publicznych przy piśmie Sekretarza Stanu w Ministerstwie Edukacji panią Katarzynę Lubnauer z dnia 21 stycznia 2026 r. (znak: DKO-WPP.0231.7.2025.MM) zgłasza następujące uwagi.

Uwagi NRL

• W ocenie samorządu lekarskiego istnieje potrzeba, aby od najmłodszych lat edukacji szkolnej budować świadomość zdrowotną uczniów w zakresie higieny jamy ustnej i profilaktyki stomatologicznej. Badania systematycznie wskazują na zły stan zdrowotny uzębienia dzieci w wieku szkolnym^[1] i na fakt, że sytuacja w Polsce jest pod tym względem gorsza niż w wielu krajach rozwiniętych^[2].
• Należy w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć, że stan zdrowia jamy ustnej zależy nie od działań naprawczych podejmowanych przez lekarzy dentystów, lecz przede wszystkim od zachowań zdrowotnych danej osoby.
• W ocenie Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej konieczne wydaje się w takiej sytuacji zintensyfikowanie działań edukacyjnych z zakresu zdrowia jamy ustnej i czynników ryzyka próchnicy dzieci.
• Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej proponuje, aby w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, stanowiącej załącznik nr 2 do opiniowanego projektu rozporządzenia Ministra Edukacji dodać „nauczanie nawyków dbania o własne zdrowie, w tym o higienę jamy ustnej” dla I etapu edukacyjnego (Klasy I-III).
• Dla realizacji powyższego postulatu w załączniku nr 2 do rozporządzenia (str. 46 projektu rozporządzenia) we fragmencie, w którym wskazano, że „Podstawa programowa edukacji wczesnoszkolnej obejmuje 8 zintegrowanych edukacji”, jedną z nich jest wymieniona w pkt 4 „edukacja społeczna” która umożliwia poznanie siebie, rozwijanie samoświadomości i budowanie poczucia własnej wartości. Daje przestrzeń do wyrażania emocji i radzenia sobie z wyzwaniami codzienności. Uczy szacunku do siebie i innych oraz świadomego uczestnictwa w grupie. Wspiera rozwijanie kompetencji współpracy i odpowiedzialności w relacjach z innymi. Kształtuje wrażliwość społeczną, ucząc dostrzegania potrzeb innych i reagowania na nie z  empatią. Przygotowuje do życia w zróżnicowanym świecie, promując otwartość i  szacunek wobec różnorodności i wielokulturowości. Edukacja ta stymuluje również aktywizację społeczną, zachęcając uczniów do podejmowania inicjatyw i działania na rzecz dobra wspólnego, kształtuje postawy obywatelskie” należy dodać „nauczanie nawyków dbania o własne zdrowie, w tym o higienę jamy ustnej”.
• Ponadto w załączniku nr 2 w części pn. „Treści nauczania – wymagania szczegółowe dotyczące wiedzy i umiejętności” w punkcie 7 „Edukacja społeczna” w ust. 1 „kompetencje osobiste – uczeń” (str. 63 projektu rozporządzenia) w lit. o) należy dodać kwestie związane z nauczaniem nawyków dbania o własne zdrowie, w tym o higienę jamy ustnej. Ten przepis należy zmienić i nadać mu następujące brzmienie:
  „o) stosuje podstawowe zasady dotyczące zdrowego trybu życia, w tym dbania o higienę jamy ustnej, stosowania zbilansowanej diety i aktywności ruchowej”.

***

Piśmiennictwo:
1. Patrz: Raport nr: OT.434.1.2025 Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji pn. „Profilaktyka próchnicy zębów u dzieci i młodzieży”, z którego wynika, że w grupie dzieci 7-letnich próchnica występowała u 85,1% dzieci. Średnia ilość zębów dotkniętych próchnicą wyniosła 5,47 u dzieci 7-letnich. Wśród dzieci 10-letnich próchnica występowała u 86,3% badanych. Raport AOTMiT dostępny https://bip.aotm.gov.pl/assets/files/ppz/2025/RPT/25.04.02_RAPORT__zalec_techn_art_48aa_pr%C3%B3chnica_aktualizacja.pdf
2. Tak: Pogram polityki zdrowotnej Ministerstwa Zdrowia „Monitorowanie stanu zdrowia jamy ustnej populacji polskiej w latach 2016-2020” dostępny: https://www.gov.pl/web/zdrowie/monitorowanie-stanu-zdrowia-jamy-ustnej-populacji-polskiej-w-latach-2016-2020