Od pierwszego przeszczepu serca do sal hybrydowych – prof. Andrzej Bochenek, o postępie w kardiologii

5 listopada 1985 r. w Zabrzu przeprowadzono pierwszy udany przeszczep serca w Polsce. Operacja, w której pod kierownictwem prof. Zbigniewa Religi, uczestniczyli m.in. prof. Andrzej Bochenek i prof. Marian Zembala, zapisała się w historii polskiej medycyny jako przełom w leczeniu chorób serca. Na przestrzeni 41 lat zmieniały się nie tylko metody leczenia, ale również podejście do pacjenta i organizacja opieki medycznej.

Kardiolodzy stają się bardziej inwazyjni, a kardiochirurdzy coraz mniej inwazyjni

W kontekście wspomnianych zmian ważna jest wysokiej jakości, kompleksowa opieka, łącząca diagnostykę, leczenie i rehabilitacja możliwie blisko miejsca zamieszkania. To kierunek, w którym rozwinęła się opieka kardiologiczna w placówkach AHP i Scanmed, gdzie funkcję konsultanta ds. kardiochirurgii pełni prof. Andrzej Bochenek.

Jak podkreśla prof. Andrzej Bochenek przełomowy zabieg otworzył drogę do rozwoju nie tylko transplantologii, ale i całej kardiologii i kardiochirurgii.

„Pomyślałem wtedy: co to za fantasta? – wspomina prof. Andrzej Bochenek. „Marian Zembala razem ze Zbigniewem Religą przygotowywali serce do pobrania od dawcy, a ja byłem przy stole operacyjnym, gdzie leżał biorca. Pojawiła się pusta jama w klatce piersiowej i zastanawiałem się, co zrobimy, jeśli nie uda się tego serca przeszczepić.”

Zmiany, jakie dokonały się w leczeniu chorób serca, dotyczą zarówno technik operacyjnych, jak i profilu pacjentów. Do zabiegów kwalifikowane są osoby starsze, często z wieloma schorzeniami, a zakres możliwego leczenia stale się poszerza.

„Operacje są znacznie trudniejsze, operujemy osoby w wieku senioralnym i wady, których wcześniej nie operowaliśmy. Kardiolodzy stają się bardziej inwazyjni, a kardiochirurdzy coraz mniej inwazyjni” – stwierdza prof. Andrzej Bochenek.

Liczy się nie tylko zabieg, ale cała ścieżka pacjenta

Jak zauważa prof. Andrzej Bochenek, skuteczne leczenie wymaga nie tylko doświadczenia specjalistów, lecz także odpowiednio zorganizowanej sieci placówek, które zapewniają diagnostykę i dostęp do właściwej metody terapii. Jednym z miejsc jego zawodowej działalności jest Centrum Kardiologii i Kardiochirurgii American Heart of Poland w Bielsku-Białej, nad którym sprawuje nadzór merytoryczny.

W ośrodku wykonywane są klasyczne operacje kardiochirurgiczne, zabiegi małoinwazyjne oraz procedury hybrydowe, realizowane wspólnie przez kardiochirurgów i kardiologów. Dostępna sala hybrydowa umożliwia między innymi implantacje zastawek, naprawy wad strukturalnych serca i zabiegi endowaskularne.

Pacjent w centrum

Dziś, cztery dekady od historycznej operacji w Zabrzu, dawna „fantastyka” stała się medyczną codziennością. Integracja kardiologii i kardiochirurgii, rozwój procedur hybrydowych oraz nacisk na kompleksową rehabilitację to filary, na których opiera się współczesna opieka sercowo-naczyniowa. Wieloletnia praktyka kliniczna i wiedza ekspertów takich jak prof. Andrzej Bochenek stały się fundamentem, na którym oparto standardy opieki w placówkach AHP i Scanmed. Dziś wypracowane w ten sposób procedury przekładają się na bezpieczeństwo i skuteczność leczenia pacjentów w ramach NFZ.