MZ planuje rozszerzyć uprawnienia pielęgniarek i położnych

Projekt ustawy o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej trafił do konsultacji społecznych. Przewiduje m.in. stworzenie trójstopniowego systemu kompetencji i nadanie pielęgniarkom i położnym nowych uprawnień, takich jak wystawianie zwolnień czy możliwość kierowania pacjentów na badania.

Założenia projektu

• Projekt przewiduje rozszerzenie uprawnień pielęgniarek i położnych. Będą one mogły wystawiać zwolnienia lekarskie i samodzielnie ordynować wybrane leki czy kierować pacjentów na badania diagnostyczne. Pielęgniarki pracujące w hospicjach będą mogły stwierdzać zgon pacjentów.
• Do najważniejszych zmian należy przyznanie pielęgniarkom i położnym prawa do wystawiania zwolnień lekarskich (L4) na okres do pięciu dni, co ma odciążyć lekarzy POZ. Ponadto zyskają one możliwość samodzielnego ordynowania wybranych leków oraz kierowania pacjentów na badania diagnostyczne, a w przypadku opieki paliatywnej, hospicyjnej i długoterminowej – także prawo do stwierdzania zgonu.
• Istotną zmianą w nowej ustawie jest zastąpienie niejasnego podziału zadań trójstopniowym systemem kompetencji zawodowych. Ministerstwo Zdrowia proponuje trzy wyraźne poziomy: pielęgniarka / położna ogólna; pielęgniarka / położna kwalifikowana i pielęgniarka / położna kliniczna.
• Ministerstwo chce wprowadzić zawód pielęgniarki i położnej zaawansowanej praktyki (Advanced Practice Nurse – APN). Taki status zyskają osoby mające tytuł magistra, specjalizację i minimum 10 lat udokumentowanego doświadczenia zawodowego.

Ocena skutków regulacji projektu

„Obowiązująca ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2026 r. poz. 15, z późn. zm.) została uchwalona 15 lat temu, a dynamiczne zmiany zachodzące w systemie ochrony zdrowia, rozwój kompetencji zawodowych pielęgniarek i położnych, postęp medycyny oraz nowe wyzwania organizacyjne i demograficzne powodują, że obowiązujące regulacje wymagają istotnej aktualizacji oraz uzupełnienia o nowe rozwiązania prawne” – wskazano w ocenie skutków regulacji projektu rozporządzenia opublikowanego na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

Jak poinformowało MZ w serwisie X, propozycja zmian zawartych w projekcie ustawy nie likwiduje zawodu położnej.

Projekt trafił do konsultacji, a każda zainteresowana strona ma 30 dni na zgłoszenie uwag i opinii.

MZ zaznaczyło, że jego celem jest zapewnienie większej elastyczności kształcenia i możliwości uzyskania przez położne kwalifikacji pielęgniarskich. Ma to ułatwić start zawodowy, zwiększyć szanse na zatrudnienie i lepiej dopasować kompetencje do realnych potrzeb systemu ochrony zdrowia.

Nowe rozporządzenie ma zastąpić obecnie obowiązujące przepisy z 2011 r. (PAP)