Obowiązkowe badania genetyczne dla pacjentów z zaawansowanym czerniakiem skóry, dokładniejsze opisy z badań wyciętych zmian oraz jasne reguły leczenia i kontroli czerniaka oka – to nowe zalecenia dot. opieki onkologicznej ogłoszone w obwieszczeniu MZ.
Uporządkować i podnieść standardy leczenia onkologicznego w Polsce
Dokument, który ukazał się w Dzienniku Urzędowym Ministra Zdrowia, ma uporządkować i podnieść standardy leczenia onkologicznego w Polsce. Wytyczne podzielono na dwie części: dotyczące czerniaków skóry oraz czerniaka oka. Zgodnie z nowymi zasadami, u każdego pacjenta z podejrzaną zmianą na skórze lekarz powinien wykonać szybkie badanie za pomocą dermatoskopu w oraz rozpoznanie patomorfologiczne.
Szczegółowe zalecenia
- Lekarz patomorfolog ma obowiązek opisać m.in. grubość guza, obecność owrzodzeń, komórki nowotworowe wokół zmiany oraz to, czy guz został wycięty w całości z tzw. czystym marginesem.
- Kluczową zmianą jest obowiązkowe badanie genetyczne w kierunku mutacji genu BRAF. To gen, który odpowiada za niekontrolowany podział komórek u pacjentów z zaawansowanym czerniakiem (stopień III i IV). Wiedza o tej mutacji decyduje o doborze nowoczesnych leków celowanych. W wytycznych doprecyzowano też, kiedy należy badać tzw. węzeł wartowniczy (pierwszy węzeł chłonny, do którego mogą trafiać komórki nowotworowe) oraz kiedy pacjentowi przysługuje specjalne leczenie uzupełniające po operacji.
- W przypadku czerniaka błony naczyniowej oka zalecenia wskazują, że wstępna diagnoza nie wymaga rozpoznania patomorfologicznego - jest ono konieczne dopiero po ewentualnym zabiegu wyłuszczenia gałki ocznej lub wycięcia guza.
- Kluczowa diagnostyka opiera się na szczegółowych badaniach okulistycznych (m.in. badanie dna oka po poszerzeniu źrenicy, USG, tomografia OCT, gonioskopia oraz dokumentacja fotograficzna zmiany). W leczeniu zachowawczym zalecanymi metodami radioterapii są brachyterapia, radioterapia protonowa oraz stereotaktyczna.
- W obwieszczeniu określono zasady dalszego monitorowania – po leczeniu okulistycznym pacjenci powinni przechodzić regularne badania obrazowe (MRI, TK lub USG jamy brzusznej co 3-12 miesięcy, próby wątrobowe co 3-6 miesięcy oraz RTG klatki piersiowej raz w roku) ze względu na ryzyko wystąpienia przerzutów.
- W obu grupach chorobowych zalecenia kładą nacisk na zapewnienie pacjentom dostępu do wczesnej rehabilitacji, pomocy psychologicznej oraz konsultacji psychiatrycznych. (PAP)