MZ: odpowiedzialne wykorzystanie środków publicznych dla skutecznego i bezpiecznego leczenia niepłodności

Celem stworzenia algorytmu podziału środków w rządowym Programie Leczenia niepłodności było zapewnienie przyszłym rodzicom najwyższej jakości świadczeń i bezpieczeństwa przy jednoczesnym odpowiedzialnym wykorzystaniu środków publicznych. Algorytm opracowano w 2026 r. w oparciu o dane, analizy i doświadczenia zebrane podczas realizacji Programu w poprzednich latach. Mechanizm ten gwarantuje obiektywną ocenę podmiotów realizujących Program, a stosowane kryteria są jednakowe dla wszystkich ośrodków.

Cele utworzenia wskaźników skuteczności

Podział środków na 2026 r. jest powiązany z wynikami leczenia oraz poziomem wydatkowania dotacji – a co za tym idzie potencjałem realizatorów świadczeń – w roku poprzednim. Utworzenie wskaźników skuteczności pozwala na precyzyjne odzwierciedlenie jakości świadczeń realizowanych w całej Polsce, w porównaniu z rokiem 2025.

„Program jest finansowany ze środków publicznych – musimy dysponować nimi w sposób odpowiedzialny. Korzystając z danych i wniosków zgromadzonych w poprzednich latach mogliśmy opracować algorytm, który realnie odzwierciedla skuteczność realizacji Programu w ośrodkach w Polsce. To ważny krok w kierunku jeszcze lepszej jakości leczenia niepłodności” – podkreśla Wiceminister Zdrowia, Katarzyna Kęcka.

Scenariusz realizacji

W ramach sprawozdania rocznego za 2025 r. realizatorzy zostali zobligowani do podania danych, na podstawie których zostały wyliczone następujące wskaźniki w scenariuszu I (stanowiącym największą liczbę realizowanych świadczeń):

• wskaźnik ciąż klinicznych w przeliczeniu na cykl;
• wskaźnik ciąż klinicznych w przeliczeniu na parę;
• wskaźnik ciąż klinicznych w przeliczeniu na transfer u kobiet poniżej 34 roku życia;
• wskaźnik ciąż klinicznych w przeliczeniu na transfer u kobiet w wieku 35-39 lat;         
• wskaźnik ciąż klinicznych w przeliczeniu na transfer u kobiet powyżej 40 roku życia;
• wskaźnik porodów wielopłodowych.

W celu opracowania algorytmu podziału środków ww. wskaźnikom przyznano punktację jak poniżej:

1. wskaźnik ciąż klinicznych w przeliczeniu na cykl:

• 0-20% – 0 pkt;
• 20,1-30% – 2 pkt;
• 30,1-40% – 4 pkt;
• 40,1-50% – 6 pkt;
• powyżej 50% – 8 pkt.

2. wskaźnik ciąż klinicznych w przeliczeniu na parę:

• 0-30% – 0 pkt;
• 30,1-40% – 2 pkt;
• 40,1-50% – 4 pkt;
• 50,1-60% – 6 pkt;
• powyżej 60% – 8 pkt.

3. wskaźnik ciąż klinicznych w przeliczeniu na transfer u kobiet poniżej 34 roku życia:

• 0-20% – 0 pkt;
• 20,1-30% – 2 pkt;
• 30,1-40% – 4 pkt;
• 40,1-50% – 6 pkt;
• powyżej 50% – 8 pkt.

4. wskaźnik ciąż klinicznych w przeliczeniu na transfer u kobiet w przedziale wiekowym 35-39 lat:

• 0-20% – 0 pkt;
• 20,1-30% – 2 pkt;
• 30,1-40% – 4 pkt;
• 40,1-50% – 6 pkt;
• powyżej 50% – 8 pkt.

5. wskaźnik ciąż klinicznych w przeliczeniu na transfer u kobiet powyżej 40 roku życia:

• 0-20% – 0 pkt;
• 20,1-30% – 2 pkt;
• 30,1-40% – 4 pkt;
• 40,1-50% – 6 pkt;
• powyżej 50% – 8 pkt.

6. wskaźnik porodów wielopłodowych:

• 0-6% – 4 pkt;
• 6,1-7% – 2 pkt;
• powyżej 7%-0 pkt.

Suma wszystkich powyższych składowych, tj. wskaźników opisanych w punktach 1-6, umożliwia uzyskanie maksymalnej liczby 44 punktów. U każdego realizatora wyliczono procent skuteczności bazowej poprzez zsumowanie wartości z pkt. 1-6, a następnie dzieląc wskazaną wartość przez 44 (maksymalną możliwą liczbę punktów do zdobycia).

Realizatorzy, którzy uzyskali skuteczność, na poziomie:

• powyżej 80% – otrzymają środki w wysokości 100% środków przyznanych w 2025 r.;
• 60-79% – otrzymają środki w wysokości 90% środków przyznanych w 2025 r.;
• 41-59% – otrzymają środki w wysokości 80% środków przyznanych w 2025 r.;
• 40% i poniżej – otrzymają środki w wysokości 70% środków przyznanych w 2025 r.

Realizatorzy, którzy wykażą większe zapotrzebowanie oraz udowodnią wysokie zaangażowanie środków, które zostały im przyznane, będą mogli ubiegać się o dodatkowe środki.

Dzięki rządowemu programowi in vitro w Polsce przyszło na świat już ponad 10 000 dzieci. Program jest stabilny, finansowanie zabezpieczone, a jego nadrzędnym celem pozostaje jedno: realne wsparcie par w drodze do rodzicielstwa oraz poczucie bezpieczeństwa przyszłych rodziców.