Ekspertka: ból przewlekły generuje duże koszty społeczne

Ukryte społeczne koszty bólu przewlekłego to nie tylko wydatki na jego leczenie, lecz przede wszystkim utracony potencjał zdrowotny, zawodowy i ekonomiczny osób żyjących z bólem – przypomniała dr n. o zdrowiu Marzena Domańska, Prezes Fundacji Eksperci dla Zdrowia. 

Ból i trudności z wykonywaniem pracy zawodowej

„Szacuje się, że w państwach Unii Europejskiej łączne – bezpośrednie i pośrednie – koszty bólu przewlekłego wynoszą od 3 proc. do 10 proc. produktu krajowego brutto rocznie. Do schorzeń generujących szczególnie wysokie obciążenia ekonomiczne należą ból pleców, ból nowotworowy oraz ból neuropatyczny” – powiedziała dr n. o zdrowiu Marzena Domańska prezes Fundacji Eksperci dla Zdrowia.

Przytoczyła europejskie badania, które wskazują, że około połowa osób doświadczających przewlekłego bólu ma trudności z wykonywaniem pracy zawodowej, a silny ból może zmniejszać prawdopodobieństwo zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy nawet o 20 proc. 

„Badania przeprowadzone w pięciu państwach europejskich – Wielkiej Brytanii, Francji, Hiszpanii, Niemczech i Włoszech – wykazały, że codzienny ból o nasileniu umiarkowanym lub silnym może mieć większy wpływ na absencję i prezenteizm (obecność w pracy mimo choroby, której towarzyszy mniejsza efektywność – przyp. red.) niż niektóre inne czynniki zdrowotne, w tym współistniejące choroby przewlekłe i wskaźnik masy ciała” – tłumaczyła.

Z kolei duże badanie przeprowadzone w Finlandii wykazało, że nawet 30 proc. zwolnień chorobowych potwierdzonych przez lekarza i trwających dłużej niż dwa tygodnie, można przypisać przewlekłemu bólowi.

W Irlandii oszacowano, że roczne koszty pośrednie bólu przewlekłego, obejmujące między innymi utratę dochodów, świadczenia z tytułu niepełnosprawności oraz bezrobocia, odpowiadały 1,37 proc. PKB. W Portugalii w 2016 r. wykazano, że koszty pośrednie związane z absencją, wcześniejszym przechodzeniem na emeryturę i utratą zatrudnienia wynosiły 2,64 mld euro rocznie, czyli 1,55 proc. PKB. Natomiast  badanie szwedzkie z 2024 r. wykazało, że straty produktywności wynikające z absencji związanej z przewlekłym bólem mogą odpowiadać nawet 3,2 proc. PKB.

Ból ma swoją cenę

„Koszty, które wynikają z ograniczenia aktywności zawodowej, stanowią znaczącą część całkowitego obciążenia ekonomicznego związanego z bólem przewlekłym” – podkreśliła Domańska. Jej zdaniem oznacza to, że skuteczne działania w zakresie profilaktyki bólu przewlekłego, wczesnej diagnostyki, leczenia i rehabilitacji pacjentów z dolegliwościami bólowymi mogą przynosić korzyści nie tylko zdrowotne, lecz także ekonomiczne. Pomogą one pacjentom utrzymać zdolność do pracy oraz ograniczyć koszty związane z niezdolnością do zatrudnienia. 

Dlatego Polskie Towarzystwo Badania Bólu wraz z Fundacją Eksperci dla Zdrowia przygotowało 10 rekomendacji, które powinny być wdrożone, aby poprawić opiekę nad pacjentami z bólem oraz ograniczyć zdrowotne, społeczne i ekonomiczne konsekwencje przewlekłych dolegliwości bólowych. 

„Ból ma swoją cenę dla pacjenta, społeczeństwa i gospodarki, a skuteczna profilaktyka oraz dostęp do właściwego leczenia mogą tę cenę obniżyć” – podsumowała Domańska. (PAP)