Eksperci: Szczepienie kobiet w ciąży przeciwko RSV chroni noworodki przed ciężką infekcją

Szczepienie kobiet w ciąży przeciwko wirusowi RS może uchronić noworodki przed ciężką infekcją powodującą zapalenie oskrzelików oraz płuc – zapewniają eksperci. W Polsce przekonuje się do tego coraz więcej Polek.

Ochrona w pierwszych sześciu miesiącach życia niemowlęcia

RSV jest częstą przyczyną sezonowych zakażeń dróg oddechowych, występujących najczęściej od października do kwietnia. Wirus ten często bywa postrzegany jako przyczyna zwykłej infekcji sezonowej, jednak u najmłodszych dzieci może być on groźny dla ich zdrowia i życia.

„To, co u osoby dorosłej przypomina przeziębienie, u niemowlęcia może rozwinąć się w ciężkie zakażenie dolnych dróg oddechowych, wymagające hospitalizacji, pobytu w Oddziale Intensywnej Opieki Medycznej. Dlatego tak ważne jest zwiększanie świadomości na temat RSV i możliwości ochrony dzieci już od pierwszych dni życia – zaznacza w informacji przekazanej PAP prof. Teresa Jackowska, ordynator Klinicznego Oddziału Pediatrycznego Szpitala Bielańskiego w Warszawie.

Szczepienie kobiet w ciąży może zapewnić dziecku bierną ochronę po urodzeniu w pierwszych sześciu miesiącach jego życia. W tym okresie noworodek jest szczególnie narażony na ciężkie zakażenie wirusem RS, które może doprowadzić do zapalenia oskrzelików i zapalenia płuc, wymagającego hospitalizacji.

„Szczepienie przeciw RSV w ciąży pozwala wykorzystać naturalny mechanizm przekazywania przeciwciał przez łożysko, aby zapewnić dziecku ochronę już od pierwszych dni życia. Dlatego rozmowa o tej formie profilaktyki powinna być integralną częścią opieki prenatalnej i odbywać się odpowiednio wcześnie, tak aby kobieta mogła podjąć świadomą decyzję i wykonać szczepienie we właściwym czasie – przekonuje prof. Adam Antczak, przewodniczący Rady Naukowej Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych.

Bezpłatne szczepienie dla kobiet

W Polsce kobiety w ciąży mogą skorzystać z bezpłatnego szczepienia przeciw RSV – potrzebna jest jedynie recepta. Z raportu „Profilaktyka RSV u wszystkich dzieci” wynika, że od wprowadzenia bezpłatnego szczepienia kobiet w ciąży w kwietniu 2025 r. skorzystało z niego około 30 proc. przyszłych matek. 

Aktualny wykaz refundowanych produktów, obowiązujący od 1 października 2026 r., również obejmuje bezpłatne szczepienie kobiet w ciąży przeciwko RSV. Zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego szczepionkę należy podać między 24. a 36. tygodniem ciąży. Eksperci rekomendują szczepienie przede wszystkim między 32. a 36. tygodniem ciąży, z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji pacjentki.

„Dostępność bezpłatnego szczepienia jest ważnym krokiem, ale sama refundacja nie gwarantuje wysokiego poziomu realizacji profilaktyki. Kobieta musi jeszcze wiedzieć, że szczepienie jest dostępne, wiedzieć, w jakim okresie ciąży może je wykonać i otrzymać od personelu medycznego jasną informację. Dlatego tak ważne jest, aby temat szczepień pojawiał się podczas rutynowych wizyt, zanim minie właściwy moment na ich wykonanie” – tłumaczy  prof. Mirosław Wielgoś, kierownik Kliniki Położnictwa i Perinatologii Państwowego Instytutu Medycznego MSWiA w Warszawie.

Eksperci zwracają uwagę, jak ważne jest zaplanowanie szczepień u kobiet w ciąży przez personel medyczny. W przypadku szczepienia przeciw RSV i krztuścowi zaleca się zachowanie co najmniej dwutygodniowego odstępu.

„Dobra organizacja szczepień jest równie ważna, jak sama informacja o ich dostępności. Kobieta w ciąży nie powinna być zmuszona do samodzielnego porządkowania kalendarza kilku różnych szczepień. Rolą personelu medycznego jest wskazanie, które szczepienia są zalecane, kiedy najlepiej je wykonać i czy można je zaplanować podczas jednej wizyty, a kiedy należy zachować odstęp między podaniami” – podkreśla prof. Mirosław Wielgoś. (PAP)