Biuro WHO ds. Sztucznej Inteligencji i Cyberbezpieczeństwa w Polsce?

Polska ubiega się o utworzenie Biura Światowej Organizacji Zdrowia ds. Sztucznej Inteligencji i Cyberbezpieczeństwa w ochronie zdrowia (WHO EURO GDO for AI). Resort zdrowia podjął już stosowne kroki w tym celu.

Akces Polski w zakresie cyberbezpieczeństwa

Nowe Biuro ma wspierać 53 państwa Regionu Europejskiego WHO w rozwoju bezpiecznych technologii cyfrowych, odpowiedzialnym wykorzystaniu sztucznej inteligencji oraz wzmacnianiu cyberbezpieczeństwa w ochronie zdrowia. Podczas 79 sesji Światowego Zgromadzenia Zdrowia w maju (WHA79) Polska zaprezentowała nie tylko swoją kandydaturę, ale przede wszystkim doświadczenia zdobyte w budowie nowoczesnego systemu e-zdrowia i krajowych kompetencji w zakresie cyberbezpieczeństwa. To właśnie praktyczne rozwiązania wdrożone w Polsce stanowią jeden z najważniejszych argumentów przemawiających za utworzeniem Biura WHO EURO w naszym kraju.

Kandydatura została zaprezentowana podczas WHA79 w Genewie w maju br.

Polskie doświadczenie istotne dla całego Regionu Europejskiego WHO

Polska dysponuje rozwiniętym ekosystemem instytucjonalnym oraz kompetencjami, które umożliwiają budowanie współpracy i dostarczanie strategicznego, technicznego oraz operacyjnego wsparcia dla państw Regionu Europejskiego WHO.

W ostatnich latach Polska stworzyła jeden z najbardziej zaawansowanych i interoperacyjnych systemów e-zdrowia w Unii Europejskiej. Internetowe Konto Pacjenta, e-Recepta, e-Skierowanie oraz elektroniczna wymiana danych medycznych stały się integralną częścią funkcjonowania systemu ochrony zdrowia i codziennej pracy personelu medycznego.

Polscy eksperci aktywnie uczestniczą w realizacji najważniejszych europejskich i międzynarodowych inicjatyw dotyczących cyfrowego zdrowia, w tym TEHDAS2, MyHealth@EU oraz Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej (EUDI Wallet). Biorą również udział w opracowywaniu specyfikacji technicznych i wytycznych związanych z wdrażaniem Europejskiej Przestrzeni Danych Zdrowotnych (European Health Data Space – EHDS).

Polska angażuje się także w prace Grupy Roboczej Państw Członkowskich WHO Regionu Europejskiego ds. Cyfrowego Zdrowia i Sztucznej Inteligencji, Globalnej Inicjatywy WHO na rzecz Cyfrowego Zdrowia oraz Globalnej Sieci Certyfikacji Cyfrowego Zdrowia WHO dotyczącej cyfrowej dokumentacji certyfikatów COVID-19.

Potwierdzeniem skuteczności prowadzonych działań są wyniki osiągane w zakresie cyfryzacji ochrony zdrowia. Według danych Komisji Europejskiej Polska zajmuje pierwsze miejsce wśród dużych państw Unii Europejskiej pod względem poziomu cyfryzacji ochrony zdrowia. W 2025 r. poziom dojrzałości cyfrowej krajowego systemu osiągnął 92%, przy średniej unijnej wynoszącej 83%.

Krajowe kompetencje w zakresie cyfryzacji

Cyfrowa transformacja ochrony zdrowia wymaga skutecznej ochrony danych oraz systemów teleinformatycznych. Dlatego Polska konsekwentnie rozwija kompetencje w zakresie cyberbezpieczeństwa i wykorzystania sztucznej inteligencji.

Kluczową rolę odgrywa sektorowy Zespół Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego (CSIRT CeZ), który we współpracy z NASK wzmacnia krajowe kompetencje w obszarze cyberbezpieczeństwa sektora zdrowia oraz rozwija zdolności reagowania na incydenty.

Centrum e-Zdrowia, jako jednostka podległa Ministrowi Zdrowia, odpowiada za rozwój, wdrażanie i utrzymanie krajowych usług e-zdrowia oraz realizację projektów cyfrowych na poziomie krajowym i europejskim.

Rozwój nowoczesnych usług publicznych wspierają również krajowe dokumenty strategiczne, w tym „Polityka rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce do 2030 r.”, „Program rozwoju e-zdrowia w Polsce na lata 2022-2027” oraz „Strategia Cyfryzacji Polski do 2035 r.”.

Cyberbezpieczeństwo elementem bezpieczeństwa zdrowotnego

Polska jest jednym z największych państw Europy i krajem o szczególnym położeniu geopolitycznym. System ochrony zdrowia zapewnia opiekę ponad 38 milionom obywateli oraz ponad milionowi ubezpieczonych cudzoziemców.

Każdego roku realizowanych jest ponad 360 milionów świadczeń zdrowotnych, w tym ponad 7,16 miliona hospitalizacji. System tworzy niemal 900 szpitali, ponad 24 tysiące placówek ambulatoryjnych, 166,5 tysiąca lekarzy oraz 219,9 tysiąca pielęgniarek.

Skala funkcjonowania systemu sprawia, że cyberbezpieczeństwo ochrony zdrowia w Polsce ma znaczenie nie tylko dla bezpieczeństwa krajowego, ale również dla bezpieczeństwa systemów ochrony zdrowia w Europie i na świecie.

Dane CSIRT CeZ pokazują, że liczba incydentów cyberbezpieczeństwa w sektorze zdrowia wzrosła ze 150 w 2021 r. do 1441 w 2025 r. Najczęstsze zagrożenia obejmują zaawansowane kampanie phishingowe podszywające się pod instytucje publiczne, fałszywe strony internetowe imitujące zaufane systemy oraz ataki polegające na blokowaniu dostępu do danych i systemów medycznych w celu wymuszenia okupu (tzw. ransomware).

Równolegle CSIRT CeZ rozwija działania edukacyjne i komunikacyjne, wspierając podmioty ochrony zdrowia poprzez publikowanie ostrzeżeń, rekomendacji i analiz zagrożeń oraz wzmacnianie świadomości w zakresie cyberbezpieczeństwa.

Każdy może stać się celem cyberataku

Cyberataki na sektor ochrony zdrowia nie są zagrożeniem wyłącznie teoretycznym. To realne incydenty, z którymi mierzą się systemy ochrony zdrowia na całym świecie.

Atak może dotyczyć:

• komputera pracownika administracji, księgowości, administratora IT lub kierownika jednostki,
• stanowiska z elektroniczną dokumentacją medyczną wykorzystywanego na bloku operacyjnym,
• systemów zarządzających całą infrastrukturą teleinformatyczną podmiotu leczniczego.

Dlatego skuteczna ochrona systemów cyfrowych wymaga nie tylko nowoczesnych technologii, ale również odpowiednich procedur, współpracy międzyinstytucjonalnej oraz stałego podnoszenia kompetencji osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.

Polska partnerem dla WHO EURO

Podczas WHA79Polska, wspólnie z Kolumbią, Kuwejtem, WHO i Międzynarodowym Związkiem Telekomunikacyjnym (ITU) współorganizowała wydarzenie poświęcone sztucznej inteligencji i cyberbezpieczeństwu w ochronie zdrowia. Dyskusje koncentrowały się na praktycznych aspektach reagowania na incydenty, wzmacniania odporności systemów ochrony zdrowia oraz rozwijania współpracy międzynarodowej.

Praktyczne doświadczenia zdobyte podczas budowy krajowego systemu e-zdrowia, rozwoju struktur cyberbezpieczeństwa oraz działalności CSIRT CeZ stanowią wartość, którą Polska może wnieść do współpracy międzynarodowej. Utworzenie WHO EURO GDO for AI w Polsce stworzyłoby przestrzeń do wymiany wiedzy, wypracowywania wspólnych standardów oraz wspierania państw regionu w bezpiecznym rozwoju cyfrowej ochrony zdrowia i wykorzystaniu sztucznej inteligencji.